9. Materiaalstaat, offerte en lijsten

Materiaalstaat

Een overzicht staat ook op de pagina’s Elektrische materiaalstaat en Offerte voor elektrotechnisch werk maken. De knop Materiaalstaat uit de tekening op de projectpagina berekent de hoeveelheden uit de opgeslagen tekening van de verdiepingen (sla dus op vóór de materiaalstaat):

• het aantal toestellen per catalogusartikel (het overschreven artikel van het toestel, anders het standaardartikel van het symbool);
• de lengte van de tracés per artikel: de ruimtelijke lengte tussen de knikpunten, bij aan een toestel gekoppelde uiteinden met het hoogteverschil van het toestel en het uiteinde, plus aansluitreserve per gekoppeld uiteinde (standaard 250 mm), plus de stijging van de verdiepingskoppelingen (trap, stijgleiding), ten slotte de toeslag (standaard 10 %, alleen voor de tracéartikelen per meter);
• het sleuven (de horizontale lengte van de in de sleuf lopende tracés, zonder toeslag), als de regels er een artikel voor hebben;
• de kast en de toestellen van de verdelers, per verdeler uitgesplitst;
• de kabel per doorsnede als afzonderlijk artikel.

Per regel toont de Specificatie waaruit de som bestaat (verdieping, bron, groep). Bij enkele draden (in buis getrokken aders) wordt de lengte ook per ader uitgesplitst getoond, met kleur: bij 2 aders L (bruin) en N (blauw), bij 3 aders L, N en PE (groen-geel), bij 5 aders L1 (bruin), L2 (zwart), L3 (grijs), N, PE; in een project volgens NEC (Amerikaans) met de Amerikaanse kleuren (L1 zwart, L2 rood, L3 blauw, N wit, PE groen); bij een ander aantal aders (bijv. 4) is de indeling niet eenduidig en blijft het één regel. De som verandert hierdoor niet. De waarschuwingen (bijv. ‘geen catalogusartikel’) wijzen naar de plaats van herstel; de lijst kan met de knop Verbergen worden verborgen (blijft per browser bewaard), de knop ‘Waarschuwingen tonen’ haalt hem terug.

De hoeveelheid wordt op 2 decimalen afgerond, het aantal op een geheel getal; de berekening draait op de server, op één plaats.

Regels voor materiaalstaat

De pagina Regels voor materiaalstaat koppelt de catalogusartikelen aan de tekenelementen: welk artikel bij welk symbool, bij welke soort tracé (buis/kabel, systeem; verfijnd op type + diameter, bij een kabel aantal aders × doorsnede) hoort; hier geeft u ook het artikel voor het sleuven, de toeslag (%) en de aansluitreserve (mm) op. Het per toestel te overschrijven standaardartikel staat op de pagina Symbolen.

Heeft een symbool of tracétype nog geen artikel, dan stelt de knop Voorstel (op de pagina’s Symbolen en Regels voor materiaalstaat, en bij de waarschuwing) artikelen uit de catalogus voor de symbolen in de tekening voor. U krijgt een voorbeeld; Toepassen slaat alleen de geselecteerde op en overschrijft geen artikel dat al correct is ingesteld; zijn er meerdere even goede artikelen, dan geeft het programma aan dat u moet controleren. De knop staat ook altijd in de kop van de Materiaalstaat, en vervangt ook een foutieve instelling (een catalogusartikel dat niet bestaat of bij een tracé niet per meter is), met de aanduiding ‘vervangt (oud: …)’. Het programma zoekt voor elk symbool een artikel (schakelaar, stopcontact, lamp, verdeler, zwakstroom, sensor, vaste aansluiting, energie); waar het niets vindt, toont het de regel ‘geen suggestie – kies handmatig’ en de knop Kiezen, waarmee u het artikel zelf uit de catalogus kiest.

De post van een draad of kabel wordt op maat gezocht (type, aantal aders × doorsnede): eerst een regel, dan een cataloguspost van dezelfde maat; de algemene draadpost vervangt geen draad van een ander type of een andere maat, en een algemene post zonder maat is slechts een noodoplossing en waarschuwt. Het type van een zwakstroomkabel wordt ook herkend uit de groeptekst (bijv. G-markering, ‘MCU 2,5 blauw’). Lopen groepen met verschillende doorsneden in één buis, dan krijgen ze aparte posten. Is er dan nog steeds geen post (of zou een algemene post meerdere maten verzamelen, of is de maat onbekend), dan verschijnt een waarschuwing; gebruik in het suggestievenster Post kiezen uit de catalogus. Lopen de enkele aders van meerdere groepen over dezelfde route, dan worden de aders van elke groep geteld. Op de Amerikaanse markt hebben ook NM-B- en THHN-draden algemene posten per maat.

De sleuflengte telt ook de verticale delen van een verticale sleuf mee. Het hoogteverschil tussen verdiepingen wordt alleen toegevoegd aan een route die eindigt met een vrij uiteinde op de voetafdruk van een trap of schacht.

Offerte uit de materiaalstaat

1. De knop Naar de offerte van de materiaalstaat (als redacteur) zet de regels in een nieuwe of bestaande offerte; de uit de tekening afkomstige regels krijgen het label ‘uit tekening’.
2. Bij een bestaande offerte werkt het herberekenen alleen de hoeveelheid bij; een met de hand gewijzigde regel blijft ongemoeid (label ‘aangepast’, Herstellen naar de uit de tekening berekende waarde).
3. Verandert de tekening, dan berekent de knop Bijwerken vanuit de tekening in de offerte-editor de hoeveelheden opnieuw.
4. Als een regel die je handmatig hebt gewijzigd niet meer door de tekening wordt gemaakt, blijft hij in de offerte staan met de markering Verouderde tekeningregel (hij wordt niet verwijderd); je beslist met Herstellen of Verwijderen.

De offerte bewerken

• Gegevens van de offerte: titel, uurtarief incl. overhead (valuta/uur), btw (%), omschrijving van het werk.
• Hoofdstukken: toevoegen, hernoemen, volgorde, verwijderen. Regels: + Artikel uit de catalogus (zoeken) of + Handmatige regel; de hoeveelheid, de eenheidsprijs materiaal en de normtijd zijn te bewerken, de regels zijn omhoog/omlaag te verplaatsen.
• Berekening: de eenheidsprijs voor arbeid = normtijd × uurtarief. De materiaal- en arbeidskosten = hoeveelheid × eenheidsprijs, per regel op de decimalen van de offertevaluta (HUF en ISK op hele eenheden, de overige op 2 decimalen; ook de Braziliaanse real, BRL, heeft 2 decimalen; op een BRL-offerte heet de belastingregel ‘Impostos’, standaard 0 %, het tarief geeft u zelf op), de tijd per regel op hele uren afgerond; het hoofdstuk- en eindtotaal is de som van de reeds afgeronde regels. De btw wordt berekend uit het nettobedrag.
• Valuta: elke offerte heeft een eigen valuta; een nieuwe offerte krijgt de standaardvaluta van je account (afgeleid van de taal van de interface, instelbaar in het Profiel onder “Prijsstelling”). Bij het wisselen kies je: alleen de aanduiding verandert (de getallen blijven) of omrekenen tegen de koers die je invoert. Het programma levert geen wisselkoersen en jij bent verantwoordelijk voor de afgedrukte bedragen; de omrekening bewaart de oude waarden niet. De afronding hangt van de valuta af (HUF en ISK op hele eenheden, de overige op 2 decimalen). Heeft een artikel uit de catalogus een andere valuta dan de offerte, dan wordt de regelprijs 0 met de waarschuwing “ontbrekende prijs” (de prijs uit de gemeenschappelijke catalogus telt als HUF).
• De regels bewaren de catalogusgegevens van het moment van toevoegen; een latere wijziging van de catalogus past ze niet aan.
• Afdrukweergave: voorblad, samenvatting (materiaalkosten, arbeidskosten, tijd, netto, btw, bruto), tabellen per hoofdstuk; met de schakelaar Plattegrond aan het eind van de offerte zijn ook de tekenbladen bij te voegen. De gegevens van de aannemer komen uit de bedrijfsgegevens van het Profiel. De naam van de site (avenler.com) staat onderaan het voorblad en op de onderrand van de overige pagina’s.

Opties en varianten

• Optie: met de markering Optioneel op een regel valt het artikel buiten het basistotaal (“telt niet mee”), maar blijft het op de offerte staan, zodat de klant de keuzemogelijkheden ziet. Ook een heel hoofdstuk kan optioneel worden gemarkeerd.
• Verplicht artikel: een regel die volgens de regels van de verdeler nodig is, krijgt het label Verplicht en kan geen optie worden, omdat de offerte zonder deze regel onvolledig is.
• Variant: onder Varianten maak je een + Variantgroep (bijv. een schakelmateriaalserie) en voeg je er met + Variant meerdere varianten aan toe; regels koppel je via het menu Aan variant toewijzen. Per groep telt één variant mee in het totaal en het prijsverschil wordt getoond ten opzichte van de basisvariant. De hoeveelheid van een regel kan ook die van een andere regel volgen.
• Drie totalen: onder het eindtotaal zie je Basis, Met opties en Geselecteerd, ook op de afdruk.
• Vastleggen: Samenstelling vastleggen slaat de huidige keuze van varianten en opties samen met de totalen op (het label mag leeg blijven; dan wordt het tijdstip het label). Uit de lijst Vastgelegde samenstellingen kun je deze later openen en op dezelfde manier afdrukken, of verwijderen.

Klantlink

Je kunt voor een offerte of tekenpakket een alleen-lezen link maken die de klant zonder in te loggen opent. De klant kan de inhoud bekijken en afdrukken; de link toont de bevroren stand van het moment van aanmaken. Bij een offerte kan de klant die ook accepteren met zijn naam, en je krijgt een melding per e-mail. Als de offerte variantgroepen of optionele posten bevat, kan de klant daar op de link zelf uit kiezen (het totaal wordt bijgewerkt met de keuze) en accepteert de offerte met die keuze; het gekozen bedrag staat in de linklijst en de geaccepteerde samenstelling kan niet worden verwijderd. De link verloopt en kan op elk moment worden ingetrokken; het volledige adres zie je alleen bij het aanmaken.

Catalogus

De Catalogus is de bron van de artikelen: zoeken op artikelnummer/omschrijving, filteren op hoofdstuk, Nieuw artikel (artikelnummer, hoofdstuk, omschrijving, eenheid, eenheidsprijs materiaal, normtijd). Met de keuze Land stel je in welke generieke artikelen en merken je ziet (standaard afgeleid van de taal van de interface, ook te wijzigen in het profiel). Je kunt filteren op merk, Alleen generieke artikelen toont de merkonafhankelijke artikelen, en de zoekfunctie vindt ook artikelnummers en merknamen. Op de rij van een fabrikantproduct opent de link Bron het gegevensblad van de fabrikant, ernaast staat de datum van de controle. Een klein pictogram voor elk artikel toont de soort artikel. De link Technische gegevens onder de tekst klapt de parameters van het artikel uit (bijv. kortsluitvermogen, IP-beschermingsgraad, doorsnede): bij een merkproduct is dit een Fabrikantgegeven (met een link als het uit een apart gegevensblad komt), bij een typeartikel een Typegegeven, ontleend aan de eigen omschrijving van het artikel. De ontwerper controleert of een gekozen product geschikt is en aan de plaatselijke voorschriften voldoet. Bij Amerikaanse (NEC) artikelen horen onder de technische gegevens ook de AWG-doorsnede, de NEMA-contactdoosconfiguratie en AFCI/GFCI-beveiliging; vanuit een load center-artikel vult de verdelerweergave het aantal plaatsen en de hoofdstroom alvast in. De gedeelde artikelen worden door de beheerder beheerd; een eigen prijs geeft u op door een eigen artikel met hetzelfde artikelnummer toe te voegen: dat overschrijft in uw offertes het gedeelde artikel.

Prijsleeftijd: een label naast de prijs van het artikel en de offerteregels toont wanneer de prijs voor het laatst is bijgewerkt (geel en rood; de drempels stel je in bij het Profiel). Het catalogusfilter Prijsleeftijd toont oude, verouderde of ongedateerde prijzen (bij gedeelde en pakketartikelen is de leeftijd onbekend). Voor de gefilterde artikelen zijn er twee bulkacties: Prijzen bevestigen (de prijs blijft, de datum wordt vandaag) en Bijwerken vanuit groothandelsprijs (nettoprijs van de voorkeursgroothandel met opslag; voorbeeld vóór goedkeuring). In de offerte-editor zet Prijzen bijwerken vanuit de catalogus de uit de catalogus overgenomen regels terug op de catalogusprijs van vandaag (handmatig gewijzigde regels en regels met opslag blijven); de afdruk toont de regel De prijzen zijn geldig tot ….

• Importeren: CSV of XLSX (maximaal 5 MB), in drie stappen: Bestand, Kolommen (de kolommen toewijzen), Controle. Vindt de controle een fout, dan wordt niets opgeslagen.
• Exporteren: XLSX.

Inkoop

Op de pagina Inkoop beheer je de netto inkoopprijzen van je groothandels; daaruit zie je wat het materiaal van de materiaalstaat kost en hoe groot je marge is. De inkoopprijs en de marge zijn alleen van jou: in de offerte, op de afdruk en in het gedeelde project zien de opdrachtgever en de mederedacteur ze niet, en anderen hebben er ook geen toegang toe.

• Groothandel toevoegen: Nieuwe groothandel (naam, valuta, klantnummer; het e-mailadres is niet verplicht, maar nodig voor de bestelling).
• Prijslijst laden: Prijslijst laden, CSV of Excel (het eerste werkblad), in drie stappen: Bestand, Kolommen, Controle. De kolommen koppel je zelf aan de velden (artikelnummer, omschrijving, eenheid, GTIN, fabrikant, onderdeelnummer fabrikant, catalogus- of nettoprijs, korting). Bij een fout wordt niets opgeslagen; een nieuwe lading vervangt de vorige prijslijst.
• Koppelen: het programma koppelt de regels van de groothandel aan catalogusartikelen op basis van GTIN, merk en artikelnummer, onderdeelnummer van de fabrikant of eigen code. In de weergave Regels kun je een niet-gekoppelde regel handmatig aan een catalogusartikel koppelen (met een eenheidsfactor als de groothandel in een andere eenheid verkoopt, en je kunt de voorkeursgroothandel markeren); de handmatige koppeling blijft ook na een nieuwe lading bestaan, en Koppeling verwijderen heft haar op.
• Marge: in het onderdeel “Inkoop en marge” van de offerte zie je de inkoopwaarde en de marge; Prijzen bijwerken bij de groothandels neemt het beste aanbod, en Materiaalprijs met opslag schrijft de materiaalprijzen na voorbeeld en goedkeuring over.
• Bestelling: de Bestellijst, die vanuit de Materiaalstaat opent, groepeert de posten per groothandel, naar boven afgerond op bestelbare verpakkingen; hij kan worden gedownload als XLSX of CSV, afgedrukt en met de knop Per e-mail verzenden na bevestiging worden verstuurd naar het opgeslagen e-mailadres van de groothandel (het antwoordadres is het jouwe). De e-mail start jij zelf; het programma legt alleen het feit van de verzending vast.
• Gegevens: het e-mailadres van de contactpersoon van de groothandel en je prijslijst horen bij je account; ze worden verwijderd wanneer het account wordt verwijderd en zitten in het gegevenspakket dat je via het Profiel downloadt.

Lijsten

Het menu-item Lijsten op de projectpagina geeft drie tabbladen (rekent alleen met de opgeslagen tekening):

Kabel-ID: het programma berekent deze in de vorm <körjel>-W<n> (groepsaanduiding en volgnummer, bijv. F3-W2; bij meerdere groepen de aanduiding van de eerste groep, zonder groep W<n>, één doorlopende reeks). Twee tracés vormen één kabel als ze een gemeenschappelijk vrij uiteinde en dezelfde set groepen hebben. In de editor schrijft Kabel-ID’s vastleggen de huidige ID’s op het tracé (maximaal 16 tekens), zodat ze ook bij wijzigingen in de tekening niet veranderen; in de tekening en de afdruk toont de (standaard uitgeschakelde) laag Kabel-ID ze. De dimensionering meldt alleen, ze past de doorsnede niet aan.

Elk is te downloaden als XLSX of CSV en af te drukken met de gemeenschappelijke tekeningkop (zie het hoofdstuk Afdrukken, ontwerppakket en DXF).