8. Controle
Het programma voert verschillende controles uit om op tijd op ontbrekende zaken te wijzen.
Het paneel Controle
In de plattegrondeditor ziet u aan de rechterkant, als er niets is geselecteerd, het paneel Controle. Het verzamelt in één lijst:
- de bevindingen van de tekenregels,
- de bevindingen van de verdelerregels,
- de waarschuwingen van de materiaalstaat (bijv. een ontbrekend catalogusartikel),
- de waarschuwingen over de verdiepingskoppelingen.
Klikt u op een bevinding, dan springt het canvas naar het element; ligt het op een verborgen laag, dan wordt de laag weer zichtbaar. Staan er in de tekening niet-opgeslagen wijzigingen, dan meldt het paneel dat het de opgeslagen toestand toont, en met de knop Opnieuw controleren is het opnieuw te berekenen. Het controleoverzicht op de projectpagina toont de bevindingen voor het hele project.
De regel Verlichting (VILAGITAS_ALACSONY) waarschuwt wanneer de berekende verlichtingssterkte van een ruimte onder de doel-lux ligt; het tabblad Verlichting van de Rapporten en het verlichtingsblad van het tekeningenpakket tonen per ruimte het doel, de berekende lux en het benodigde aantal armaturen. Zonder lichtstroomgegevens van de armatuur wordt de ruimte niet gemeld.
In een NEC-project (VS) voert het paneel Controle ook de Amerikaanse regels uit (NEC_-codes: GFCI, AFCI, groepen van 20 A, afstand tussen stopcontacten, load center), bij enkele met een herstelknop. De NEC-modus is bèta en de bevindingen zijn een hulpmiddel, geen vergunningsbesluit; zie het hoofdstuk Ontwerpen volgens NEC.
Bevindingen die bij een element horen, krijgen ook op de tekening een markering: een klein cirkeltje bij het element (fout rood, waarschuwing oranje, info blauw). Een klik op de markering opent een tekstballon met de bevindingen; kan de fout met één klik worden hersteld, dan verschijnt ook een herstelknop, naast de knop Details. Het herstel kan ongedaan worden gemaakt (Ctrl+Z). Bij niet-opgeslagen wijzigingen is de markering vaag (volgens de laatst opgeslagen stand). De laag Controlemarkeringen schakel je in het menu Lagen in of uit; in afdruk en export staan geen markeringen.
Een bevinding dempen
Is een bevinding in uw situatie acceptabel (bijvoorbeeld een bewuste oplossing), demp haar dan met de knop Dempen en geef een reden op (3–500 tekens); dat kunnen alleen mensen die het project mogen bewerken. Gedempte bevindingen blijven zichtbaar in de groep Gedempt van het controlepaneel met reden en wie ze dempte, en zijn te herstellen met Dempen opheffen; is het probleem inmiddels verdwenen, dan wordt de demping gemarkeerd als Verouderd. Dempingen blijven bewaard in revisie-momentopnamen, en het blad Controleregister van het tekeningenpakket toont open fouten en gedempte bevindingen met reden, naam en datum. Dempen is de beslissing en verantwoordelijkheid van de ontwerper.
De tekenregels instellen
Op de pagina Controleregels:
- Vaste (fysieke) regels: toestel zonder groep, niet-bestaande groep, lege groep, groep zonder verdeler, afwijkend systeem.
- Instelbare regels: tracé zonder groep, ongekoppeld tracé, toestel buiten een ruimte, te veel stopcontacten op één groep (de grens is instelbaar), onbeschermd stopcontact in de badkamer, stopcontact of schakelaar in de zone van bad en douchebak (zie Zones in de badkamer).
- Grootverbruiker op gedeelde groep: Een grootverbruiker (laadpaal, fornuis, kookplaat, oven, boiler, airconditioning, warmtepomp, driefasestopcontact…, vanaf 1000 W) deelt een groep met andere apparaten; hij hoort een eigen groep te hebben. (
KOR_NAGY_FOGYASZTO) - Minimumaantallen per ruimte: het soort ruimte volgt uit haar naam aan de hand van een trefwoord (bijv. ‘keuken’); bij het trefwoord zijn het minimumaantal stopcontacten, lampen en schakelaars op te geven. De tabel is te bewerken. De standaardwaarden kennen de woorden van alle 44 interfacetalen (bijv. ‘konyha’, ‘Küche’, ‘kitchen’, ‘kuchnia’), ongeacht hoofdletters en accenten; in een eigen rij kunt u ook trefwoorden in meerdere talen opgeven, gescheiden door komma’s (maximaal 40 per rij). De badkamerregel en het voorstel van het ruimtevoorbeeld gebruiken dezelfde woorden.
- De knop Standaardwaarden zet de oorspronkelijke instelling terug.
De minimumaantallen per ruimte zijn praktijkaanbevelingen, geen normvoorschriften; ook de pagina geeft aan dat het minimumaantal praktijk is, geen norm. De controle helpt, maar vervangt de verantwoordelijkheid van de ontwerper niet.
Zones in de badkamer
Rond het bad en de douchebak (zie het onderdeel Inrichtingsobjecten in het hoofdstuk Plattegrond) berekent de controle zones:
- Zone 0–1: boven het oppervlak van het bad of de bak, tot de zonehoogte (standaard 2250 mm vanaf de vloer). Een stopcontact of schakelaar geeft hier een fout (
FURDO_ZONA_1). - Zone 2: de strook rond het bad of de bak (standaard 600 mm). Een stopcontact geeft hier een waarschuwing (
FURDO_ZONA_2); een schakelaar krijgt hier geen melding. - Alleen een toestel in dezelfde ruimte telt (de wand begrenst de zone). Het programma houdt rekening met de montagehoogte: een stopcontact of schakelaar die hoger dan de zonehoogte is gemonteerd, staat niet in de zone.
- De zones worden op het canvas getekend door de laag Zones in de badkamer (oranje onderbroken omtrek en vage kleuring; alleen in de editor zichtbaar, niet bij het afdrukken en in de DXF).
- De breedte van zone 2 en de hoogte van de zones zijn in te stellen op de pagina Controleregels; de twee regels zijn ook uit te schakelen en hun ernst is te wijzigen.
Belangrijk: de afmetingen van de zones en wat in de zones mag worden gemonteerd, kunnen afhangen van de uitgave van de norm (MSZ HD 60364-7-701). De standaardwaarden van het programma (600 en 2250 mm) moeten aan de tekst van de norm worden getoetst; de regels zijn hulpmiddelen, geen conformiteitsverklaring. De uitzondering voor SELV en scheerstopcontacten kent het programma niet: zet de regel dan uit of verplaats het toestel.
Een typische controleronde
- Zet de schakelaar Groepen inkleuren aan: de elementen zonder groep vallen op tussen de ingekleurde.
- Open het paneel Controle en loop de bevindingen door (klikken = naar het element springen).
- Corrigeer, sla de tekening op en controleer opnieuw met de knop Opnieuw controleren.
- In de verdelerontwerper loopt op dezelfde manier de eigen controle van de verdeler (zie het hoofdstuk Verdelers, eendraadschema en dimensionering).
Naar de norm van welk land het programma verwijst
Het programma verwijst naar de normen van het land van de symbolenset van het project (de symbolenset kies je in de projectinstellingen). De berekening is gebaseerd op de normenreeks IEC 60364; heeft een land een eigen voorschrift dat het programma niet volgt, dan wordt dat naast de verwijzing vermeld. De verwijzingen zijn informatief en vormen geen conformiteitsverklaring: de tekst van een norm moet bij de uitgever worden verkregen, en de ontwerper moet het ontwerp toetsen aan de geldende voorschriften. De verwijzingen voor alle landen vind je op de pagina Normen.
Bevinding „Norm gewijzigd”
Als de status van een norm waarnaar wordt verwezen voor het land van de symbolenset van het project de afgelopen twee jaar is gewijzigd (vervangen, ingetrokken of de opvolger gaat binnenkort in), toont het paneel Controles een bevinding op projectniveau, Info, Norm gewijzigd, met de aanduiding van de opvolger en het einde van de geldigheid. De beheerder kan ook een gerichte melding sturen naar projecteigenaren en actieve bewerkers. Dit is uitsluitend informatief: de berekening en controles van het programma schakelen niet automatisch over naar de nieuwe uitgave, en het controleren van de geldende uitgave is de verantwoordelijkheid van de ontwerper. Wilt u het niet zien, demp het dan met de knop Dempen (met reden), of schakel de regel uit of wijzig de ernst in de tekenregels.
Meetrapport
Op de projectpagina kunt u in de groep Meetrapporten met de knop Rapporten openen een meetrapport voor een keuring opstellen. Nieuw rapport vult de rijen vooraf in vanuit de groepen van het ontwerp (beveiliging, RCD, verwachte waarden); per rij kunt u de visuele controle, de isolatieweerstand, de lusimpedantie, de foutstroom en de gemeten RCD-waarden invoeren, en in de kop de gebruikte meetinstrumenten en de gegevens van de meter.
- De kolom Beoordeling vergelijkt de gemeten waarde met de indicatieve grenswaarde van het programma (isolatie; lusimpedantie ten opzichte van het berekende maximum, zonder temperatuurcorrectie). Voor RCD-waarden en continuïteit toont het programma alleen de verwachte waarde, zonder oordeel. In de NEC-markt geldt de beoordeling niet; gemeten waarden kunnen wel worden vastgelegd.
- Als het ontwerp is gewijzigd sinds het rapport is aangemaakt, meldt het blad dat; met de knop Rijen bijwerken worden de rijen bijgewerkt. Een groep die uit het ontwerp is verwijderd, wordt gemarkeerd als "Verwijderd".
- De projecteigenaar en de bewerkers kunnen bewerken; alleen de eigenaar kan een rapport afsluiten en heropenen; lezers kunnen het alleen bekijken. Het afdrukken is een apart blad van het plannenpakket; een rapport dat niet is afgesloten, krijgt het watermerk "CONCEPT".
- De naam, het kwalificatienummer en het bedrijf van de meter maken deel uit van het project: ze worden samen met het project verwijderd en zijn opgenomen in de gegevensexport.
Belangrijk: de grenswaarden zijn indicatief; het programma kent de omstandigheden ter plaatse niet en vervangt de wettelijk verplichte keuring niet. Het keuringsoordeel en de handtekening komen toe aan de bevoegde vakman die de meting heeft uitgevoerd; de beoordeling van het programma is geen conformiteitsverklaring.