9. Επιμέτρηση, προσφορά και κατάλογοι

Επιμέτρηση ποσοτήτων

Επισκόπηση διαβάζεται και στις σελίδες Ηλεκτρολογική επιμέτρηση ποσοτήτων και Πρόγραμμα προσφορών ηλεκτρολογικών εργασιών. Η Επιμέτρηση από το σχέδιο, που ανοίγει από τη σελίδα του έργου, υπολογίζει τις ποσότητες από το αποθηκευμένο σχέδιο των ορόφων (γι' αυτό αποθηκεύστε πριν από την επιμέτρηση):

• τον αριθμό των συσκευών ανά στοιχείο καταλόγου (το αντικατεστημένο στοιχείο της συσκευής, αλλιώς το προεπιλεγμένο στοιχείο του συμβόλου)·
• το μήκος των οδεύσεων ανά στοιχείο: το χωρικό μήκος ανάμεσα στα σημεία θλάσης, στα άκρα που συνδέονται με συσκευή με τη διαφορά ύψους της συσκευής και του άκρου, συν την εφεδρεία σύνδεσης ανά συνδεδεμένο άκρο (εξ ορισμού 250 mm), συν την ανύψωση των συνδέσεων ορόφων (σκάλα, κάθετη όδευση), και τέλος την περίσσεια (εξ ορισμού 10 %, μόνο για τα στοιχεία οδεύσεων που μετρώνται σε μέτρα)·
• τη χάραξη (το οριζόντιο μήκος των οδεύσεων σε χαραγή, χωρίς περίσσεια), αν στους κανόνες υπάρχει στοιχείο γι' αυτήν·
• το ερμάριο και τις συσκευές των πινάκων, αναλυμένα ανά πίνακα·
• τον αγωγό ως ξεχωριστό στοιχείο ανά διατομή.

Ανά γραμμή η Ανάλυση δείχνει από τι προκύπτει το άθροισμα (όροφος, πηγή, κύκλωμα). Στους μονοπολικούς αγωγούς (αγωγοί περασμένοι σε προστατευτικό σωλήνα) το μήκος φαίνεται αναλυμένο και ανά αγωγό, με χρώμα: με 2 αγωγούς L (καφέ) και N (μπλε), με 3 αγωγούς L, N και PE (πράσινο-κίτρινο), με 5 αγωγούς L1 (καφέ), L2 (μαύρο), L3 (γκρι), N, PE· σε έργο κατά NEC (ΗΠΑ) με τα αμερικανικά χρώματα (L1 μαύρο, L2 κόκκινο, L3 μπλε, N λευκό, PE πράσινο)· με άλλο αριθμό αγωγών (π.χ. 4) η αντιστοίχιση δεν είναι μονοσήμαντη και μένει μία γραμμή. Το άθροισμα δεν αλλάζει. Οι προειδοποιήσεις (π.χ. «δεν έχει στοιχείο καταλόγου») δείχνουν το σημείο διόρθωσης· η λίστα κρύβεται με το κουμπί Απόκρυψη (διατηρείται ανά πρόγραμμα περιήγησης) και το κουμπί «Εμφάνιση προειδοποιήσεων» την επαναφέρει.

Η ποσότητα στρογγυλοποιείται σε 2 δεκαδικά, ο αριθμός τεμαχίων σε ακέραιο· ο υπολογισμός εκτελείται στον διακομιστή, σε ένα μόνο σημείο.

Κανόνες επιμέτρησης

Η σελίδα Κανόνες επιμέτρησης αντιστοιχίζει στα στοιχεία του σχεδίου τα στοιχεία καταλόγου: ποιο στοιχείο ανήκει σε ποιο σύμβολο, σε ποιο είδος όδευσης (προστατευτικός σωλήνας/αγωγός, σύστημα· εξειδικευμένα τύπος + διάμετρος, στο καλώδιο αριθμός αγωγών × διατομή)· εδώ ορίζονται το στοιχείο της χάραξης, η περίσσεια (%) και η εφεδρεία σύνδεσης (mm). Το προεπιλεγμένο στοιχείο που μπορεί να αντικατασταθεί ανά συσκευή βρίσκεται στη σελίδα Σύμβολα.

Αν για ένα σύμβολο ή τύπο όδευσης δεν υπάρχει στοιχείο, το κουμπί Πρόταση (στις σελίδες Σύμβολα και Κανόνες επιμέτρησης, καθώς και στην προειδοποίηση) προτείνει από τον κατάλογο στοιχείο για τα σύμβολα που υπάρχουν στο σχέδιο. Λαμβάνετε προεπισκόπηση, η Εφαρμογή αποθηκεύει μόνο τα επιλεγμένα και δεν αντικαθιστά στοιχείο που έχει ήδη οριστεί σωστά· αν περισσότερα στοιχεία ταιριάζουν εξίσου, σας ζητά να ελέγξετε. Το κουμπί υπάρχει πάντα και στην κεφαλίδα της επιμέτρησης και αντικαθιστά και λανθασμένη ρύθμιση (ανύπαρκτο κωδικό καταλόγου ή στοιχείο όδευσης που δεν μετριέται σε μέτρα), με την ένδειξη «αντικατάσταση (παλιό: …)». Το πρόγραμμα αναζητά στοιχείο για κάθε σύμβολο (διακόπτης, πρίζα, φωτιστικό, πίνακας, ασθενή ρεύματα, αισθητήρας, σταθερή σύνδεση, ενέργεια)· όπου δεν βρίσκει, προσφέρει γραμμή «καμία πρόταση – επιλέξτε χειροκίνητα» και κουμπί Επιλογή, με το οποίο ορίζετε εσείς το στοιχείο από τον κατάλογο.

Η θέση ενός καλωδίου ή αγωγού αναζητείται κατά μέγεθος (τύπος, αριθμός αγωγών × διατομή): πρώτα ένας κανόνας, μετά μια θέση του καταλόγου ίδιου μεγέθους· η γενική θέση δεν αντικαθιστά αγωγό άλλου τύπου ή μεγέθους, και μια γενική θέση χωρίς μέγεθος είναι μόνο εφεδρική και προειδοποιεί. Ο τύπος καλωδίου ασθενών ρευμάτων αναγνωρίζεται και από το κείμενο του κυκλώματος (π.χ. σήμανση G, «MCU 2,5 μπλε»). Αν σε έναν σωλήνα περνούν κυκλώματα με διαφορετική διατομή, παίρνουν χωριστές θέσεις. Αν και πάλι δεν υπάρχει θέση (ή μια γενική θέση θα συγκέντρωνε περισσότερα μεγέθη, ή το μέγεθος είναι άγνωστο), εμφανίζεται προειδοποίηση· στο παράθυρο προτάσεων χρησιμοποίησε Επιλογή θέσης από τον κατάλογο. Όταν οι μονοπολικοί αγωγοί πολλών κυκλωμάτων ακολουθούν την ίδια διαδρομή, μετρούν οι αγωγοί κάθε κυκλώματος. Στην αγορά των ΗΠΑ και οι αγωγοί NM-B και THHN έχουν γενικές θέσεις ανά μέγεθος.

Το μήκος της αυλάκωσης μετρά και τα κατακόρυφα τμήματα μιας κατακόρυφης αυλάκωσης. Η υψομετρική διαφορά μεταξύ των επιπέδων προστίθεται μόνο σε διαδρομή που καταλήγει με ελεύθερο άκρο στο αποτύπωμα σκάλας ή κατακόρυφου φρέατος.

Προσφορά από την επιμέτρηση

1. Το κουμπί Στην προσφορά της επιμέτρησης (ως συντάκτης) βάζει τις γραμμές σε νέα ή υπάρχουσα προσφορά· στις γραμμές που προέρχονται από το σχέδιο εμφανίζεται το σήμα «από το σχέδιο».
2. Σε υπάρχουσα προσφορά ο νέος υπολογισμός ενημερώνει μόνο την ποσότητα· δεν θίγει τη γραμμή που έχει αλλάξει χειροκίνητα (σήμα «αλλαγμένο», Επαναφορά στην τιμή που υπολογίστηκε από το σχέδιο).
3. Αν το σχέδιο αλλάξει, στον επεξεργαστή της προσφοράς το κουμπί Ενημέρωση από το σχέδιο υπολογίζει ξανά τις ποσότητες.
4. Αν μια γραμμή που άλλαξες με το χέρι δεν παράγεται πια από το σχέδιο, παραμένει στην προσφορά σημειωμένη ως Παρωχημένη γραμμή σχεδίου (δεν διαγράφεται)· αποφασίζεις με Επαναφορά ή Διαγραφή.

Επεξεργασία της προσφοράς

• Στοιχεία προσφοράς: τίτλος, ωριαία χρέωση γενικών εξόδων (νόμισμα/ώρα), ΦΠΑ (%), περιγραφή της εργασίας.
• Κεφάλαια: προσθήκη, μετονομασία, σειρά, διαγραφή. Γραμμές: + Στοιχείο από τον κατάλογο (αναζήτηση) ή + Χειροκίνητη γραμμή· η ποσότητα, η τιμή μονάδας υλικού και ο κανονικός χρόνος μπορούν να επεξεργαστούν, οι γραμμές μετακινούνται πάνω-κάτω.
• Υπολογισμός: η τιμή μονάδας εργασίας = κανονικός χρόνος × ωριαία χρέωση γενικών εξόδων. Το κόστος υλικού και εργασίας = ποσότητα × τιμή μονάδας, στρογγυλοποιημένο ανά γραμμή στα δεκαδικά ψηφία του νομίσματος της προσφοράς (HUF και ISK σε ακέραιους, τα υπόλοιπα σε 2 δεκαδικά), ο χρόνος ανά γραμμή σε ακέραιες ώρες· το σύνολο κεφαλαίου και το γενικό σύνολο είναι το άθροισμα των ήδη στρογγυλοποιημένων γραμμών. Ο ΦΠΑ υπολογίζεται από το καθαρό σύνολο.
• Νόμισμα: κάθε προσφορά έχει δικό της νόμισμα· η νέα προσφορά παίρνει το προεπιλεγμένο νόμισμα του λογαριασμού σου (προκύπτει από τη γλώσσα της διεπαφής, ορίζεται στο Προφίλ στην ενότητα «Τιμολόγηση»). Κατά την αλλαγή επιλέγεις: αλλάζει μόνο η ένδειξη (οι αριθμοί μένουν) ή γίνεται μετατροπή με την ισοτιμία που εισάγεις. Το πρόγραμμα δεν παρέχει ισοτιμίες και για τα εκτυπωμένα ποσά ευθύνεσαι εσύ· η μετατροπή δεν διατηρεί τις παλιές τιμές. Η στρογγυλοποίηση εξαρτάται από το νόμισμα (HUF και ISK σε ακέραιους, τα υπόλοιπα σε 2 δεκαδικά). Αν ένα στοιχείο του τιμοκαταλόγου έχει διαφορετικό νόμισμα από την προσφορά, η τιμή της γραμμής γίνεται 0 με ειδοποίηση «λείπει τιμή» (η τιμή του κοινού καταλόγου θεωρείται HUF).
• Οι γραμμές φυλάσσουν τα δεδομένα καταλόγου της στιγμής της προσθήκης· μεταγενέστερη αλλαγή του καταλόγου δεν τις αλλάζει.
• Προβολή εκτύπωσης: εξώφυλλο, συγκεντρωτικός πίνακας (κόστος υλικού, εργασία, χρόνος, καθαρό, ΦΠΑ, μεικτό), πίνακες ανά κεφάλαιο· με τον διακόπτη Κάτοψη στο τέλος της προσφοράς μπορούν να επισυναφθούν και τα φύλλα σχεδίων. Τα στοιχεία του εργολάβου προέρχονται από τα στοιχεία εταιρείας του Προφίλ. Το όνομα της σελίδας (avenler.com) βρίσκεται στο κάτω μέρος του εξωφύλλου και στο κάτω περιθώριο των υπόλοιπων σελίδων.

Επιλογές και παραλλαγές

• Επιλογή: με τον δείκτη Προαιρετικό σε μια γραμμή, το στοιχείο μένει εκτός του βασικού συνόλου («δεν προσμετράται»), αλλά παραμένει στην προσφορά, ώστε ο πελάτης να βλέπει τις εναλλακτικές. Και ένα ολόκληρο κεφάλαιο μπορεί να γίνει προαιρετικό.
• Υποχρεωτικό στοιχείο: μια γραμμή που απαιτείται σύμφωνα με τους κανόνες του πίνακα παίρνει το σήμα Υποχρεωτικό και δεν μπορεί να γίνει επιλογή, επειδή χωρίς αυτήν η προσφορά θα ήταν ελλιπής.
• Παραλλαγή: στην ενότητα Παραλλαγές δημιουργείται μια + Ομάδα παραλλαγών (π.χ. μια σειρά διακοπτών) και προστίθενται σε αυτήν περισσότερες παραλλαγές με + Παραλλαγή· τις γραμμές τις αναθέτετε από το μενού Ανάθεση σε παραλλαγή. Από κάθε ομάδα προσμετράται μία παραλλαγή στο σύνολο και η διαφορά τιμής φαίνεται σε σχέση με τη βασική παραλλαγή. Η ποσότητα μιας γραμμής μπορεί επίσης να ακολουθεί την ποσότητα άλλης γραμμής.
• Τρία σύνολα: κάτω από το γενικό σύνολο εμφανίζονται τα Βασική, Με επιλογές και Επιλεγμένη, και στην εκτύπωση.
• Καθήλωση: η Καθήλωση διαμόρφωσης αποθηκεύει την τρέχουσα επιλογή παραλλαγών και επιλογών μαζί με τα σύνολα (η ετικέτα μπορεί να μείνει κενή· τότε γίνεται η ώρα της καθήλωσης). Από τη λίστα Καθηλωμένες διαμορφώσεις μπορεί αργότερα να ανοιχτεί και να εκτυπωθεί με τον ίδιο τρόπο ή να διαγραφεί.

Σύνδεσμος πελάτη

Μπορείς να δημιουργήσεις για μια προσφορά ή ένα πακέτο σχεδίων έναν σύνδεσμο μόνο για ανάγνωση, που ο πελάτης ανοίγει χωρίς σύνδεση. Ο πελάτης μπορεί να δει και να εκτυπώσει το περιεχόμενο· ο σύνδεσμος δείχνει την παγωμένη κατάσταση τη στιγμή της δημιουργίας. Στην προσφορά, ο πελάτης μπορεί και να την αποδεχτεί με το όνομά του και ειδοποιείσαι με e-mail. Αν η προσφορά έχει ομάδες παραλλαγών ή προαιρετικά είδη, ο πελάτης μπορεί να επιλέξει ανάμεσά τους στον σύνδεσμο (το σύνολο ενημερώνεται με την επιλογή) και αποδέχεται την προσφορά με αυτή την επιλογή· το επιλεγμένο σύνολο φαίνεται στη λίστα συνδέσμων και η αποδεκτή σύνθεση δεν μπορεί να διαγραφεί. Ο σύνδεσμος λήγει και μπορεί να ανακληθεί οποτεδήποτε· την πλήρη διεύθυνση τη βλέπεις μόνο κατά τη δημιουργία.

Κατάλογος

Ο Κατάλογος είναι η πηγή των στοιχείων: αναζήτηση με κωδικό/κείμενο, φιλτράρισμα ανά κεφάλαιο, Νέο στοιχείο (κωδικός, κεφάλαιο, κείμενο, μονάδα, τιμή μονάδας υλικού, κανονικός χρόνος). Η επιλογή Χώρα ορίζει ποια τυπικά είδη και ποιες μάρκες βλέπετε (από προεπιλογή προκύπτει από τη γλώσσα της διεπαφής και αλλάζει και στο προφίλ). Μπορείτε να φιλτράρετε ανά μάρκα, το Μόνο τυπικά είδη δείχνει τα είδη ανεξάρτητα από μάρκα και η αναζήτηση βρίσκει και κωδικούς προϊόντων και ονόματα μαρκών. Στη γραμμή ενός προϊόντος κατασκευαστή, ο σύνδεσμος Πηγή ανοίγει το φύλλο δεδομένων του κατασκευαστή και δίπλα του φαίνεται η ημερομηνία του ελέγχου. Ένα μικρό εικονίδιο μπροστά από κάθε είδος δείχνει το είδος της θέσης. Ο σύνδεσμος Τεχνικά στοιχεία κάτω από το κείμενο ανοίγει τις παραμέτρους του είδους (π.χ. ικανότητα διακοπής βραχυκυκλώματος, βαθμός προστασίας IP, διατομή): στο προϊόν με μάρκα αυτά είναι Στοιχεία κατασκευαστή (με σύνδεσμο, αν προέρχονται από ξεχωριστό φύλλο δεδομένων), στο τυπικό είδος Στοιχεία τύπου, που προέρχονται από την ίδια την περιγραφή του είδους. Η καταλληλότητα του επιλεγμένου προϊόντος και η συμμόρφωση με τους τοπικούς κανονισμούς ελέγχονται από τον μελετητή. Στα αμερικανικά (NEC) είδη τα τεχνικά στοιχεία περιλαμβάνουν επίσης διατομή AWG, διαμόρφωση πρίζας NEMA και προστασία AFCI/GFCI· από ένα είδος load center η προβολή πίνακα συμπληρώνει εκ των προτέρων τον αριθμό θέσεων και το κύριο ρεύμα. Τα κοινά στοιχεία τα διαχειρίζεται ο διαχειριστής· δική σας τιμή μπορείτε να δώσετε προσθέτοντας δικό σας στοιχείο με τον ίδιο κωδικό: αυτό αντικαθιστά το κοινό στις προσφορές σας.

Ηλικία τιμής: ένα σήμα δίπλα στην τιμή του είδους και των γραμμών της προσφοράς δείχνει πότε ενημερώθηκε τελευταία η τιμή (κίτρινο και κόκκινο· τα όρια ορίζονται στο Προφίλ). Το φίλτρο του καταλόγου Ηλικία τιμής εμφανίζει παλιές, ξεπερασμένες ή χωρίς ημερομηνία τιμές (για τα κοινά είδη και τα είδη πακέτου η ηλικία είναι άγνωστη). Για τα φιλτραρισμένα είδη υπάρχουν δύο μαζικές ενέργειες: Επιβεβαίωση τιμών (η τιμή μένει, η ημερομηνία γίνεται η σημερινή) και Ενημέρωση από τιμή χονδρεμπόρου (καθαρή τιμή του προτιμώμενου χονδρέμπορου με προσαύξηση· προεπισκόπηση πριν την έγκριση). Στον επεξεργαστή προσφοράς το Ενημέρωση τιμών από τον κατάλογο επαναφέρει τις γραμμές από τον κατάλογο στη σημερινή τιμή καταλόγου (οι γραμμές που άλλαξαν χειροκίνητα και αυτές με προσαύξηση μένουν)· η εκτύπωση περιλαμβάνει τη γραμμή Οι τιμές ισχύουν έως ….

• Εισαγωγή: CSV ή XLSX (έως 5 MB), σε τρία βήματα: Αρχείο, Στήλες (αντιστοίχιση στηλών), Έλεγχος. Αν ο έλεγχος βρει σφάλμα, δεν αποθηκεύεται τίποτα.
• Εξαγωγή: XLSX.

Προμήθειες

Στη σελίδα Προμήθειες διαχειρίζεσαι τις καθαρές τιμές αγοράς από τους χονδρεμπόρους σου· από αυτές φαίνεται πόσο κοστίζουν τα υλικά της επιμέτρησης και ποιο είναι το περιθώριό σου. Η τιμή αγοράς και το περιθώριο είναι μόνο δικά σου: στην προσφορά, στην εκτύπωση και στο κοινόχρηστο έργο ο πελάτης και ο συνεπεξεργαστής δεν τα βλέπουν, και κανείς άλλος δεν έχει πρόσβαση σε αυτά.

• Προσθήκη χονδρέμπορου: Νέος χονδρέμπορος (όνομα, νόμισμα, αριθμός πελάτη· η διεύθυνση email δεν είναι υποχρεωτική, αλλά χρειάζεται για την παραγγελία).
• Φόρτωση τιμοκαταλόγου: Φόρτωση τιμοκαταλόγου, CSV ή Excel (το πρώτο φύλλο), σε τρία βήματα: Αρχείο, Στήλες, Έλεγχος. Τις στήλες τις αντιστοιχίζεις εσύ στα πεδία (κωδικός είδους, περιγραφή, μονάδα, GTIN, κατασκευαστής, κωδικός κατασκευαστή, τιμή καταλόγου ή καθαρή τιμή, έκπτωση). Σε περίπτωση σφάλματος δεν αποθηκεύεται τίποτα· νέα φόρτωση αντικαθιστά τον προηγούμενο τιμοκατάλογο.
• Αντιστοίχιση: το πρόγραμμα αντιστοιχίζει τις γραμμές του χονδρέμπορου με τα είδη του καταλόγου με βάση το GTIN, τη μάρκα και τον κωδικό είδους, τον κωδικό κατασκευαστή ή τον δικό σου κωδικό. Στην προβολή Γραμμές μπορείς να συνδέσεις χειροκίνητα μια γραμμή χωρίς αντιστοίχιση με ένα είδος του καταλόγου (με συντελεστή μονάδας, αν ο χονδρέμπορος πουλά σε άλλη μονάδα, και μπορείς να σημειώσεις τον προτιμώμενο χονδρέμπορο)· η χειροκίνητη σύνδεση διατηρείται και μετά από νέα φόρτωση, ενώ η Κατάργηση σύνδεσης την καταργεί.
• Περιθώριο: στο τμήμα «Προμήθειες και περιθώριο» της προσφοράς βλέπεις την αξία αγοράς και το περιθώριο· η Ενημέρωση τιμών από τους χονδρεμπόρους παίρνει την καλύτερη προσφορά, ενώ η Τιμή υλικού με προσαύξηση αλλάζει τις τιμές των υλικών μετά από προεπισκόπηση και έγκριση.
• Παραγγελία: η Λίστα παραγγελίας, που ανοίγει από την Επιμέτρηση, ομαδοποιεί τα είδη ανά χονδρέμπορο, με στρογγυλοποίηση προς τα πάνω σε παραγγέλλιμες συσκευασίες· μπορεί να ληφθεί σε XLSX ή CSV, να εκτυπωθεί και, με το κουμπί Αποστολή με email, μετά από επιβεβαίωση να σταλεί στη διεύθυνση email που έχεις αποθηκεύσει για τον χονδρέμπορο (η διεύθυνση απάντησης είναι δική σου). Το email το ξεκινάς εσύ, το πρόγραμμα καταγράφει μόνο το γεγονός της αποστολής.
• Δεδομένα: η διεύθυνση email της επαφής του χονδρέμπορου και ο τιμοκατάλογός σου ανήκουν στον λογαριασμό σου· διαγράφονται μαζί με τον λογαριασμό και περιλαμβάνονται στο πακέτο δεδομένων που κατεβάζεις από το Προφίλ.

Κατάλογοι

Το στοιχείο Κατάλογοι της σελίδας του έργου δίνει τρεις καρτέλες (υπολογίζει μόνο από το αποθηκευμένο σχέδιο):

Αναγνωριστικό καλωδίου: το πρόγραμμα το υπολογίζει στη μορφή <körjel>-W<n> (π.χ. F3-W2· με περισσότερα κυκλώματα η σήμανση του πρώτου κυκλώματος, χωρίς κύκλωμα W<n>, μία ενιαία σειρά). Δύο οδεύσεις είναι ένα καλώδιο αν έχουν κοινό ελεύθερο άκρο και το ίδιο σύνολο κυκλωμάτων. Στον επεξεργαστή η Καταχώριση αναγνωριστικών καλωδίων γράφει τα τρέχοντα αναγνωριστικά στις οδεύσεις (έως 16 χαρακτήρες), ώστε να μην αλλάζουν ούτε με τροποποίηση του σχεδίου· στο σχέδιο και στην εκτύπωση τα δείχνει η στρώση Αναγνωριστικό καλωδίου (απενεργοποιημένη από προεπιλογή). Η διαστασιολόγηση μόνο επισημαίνει, δεν αλλάζει τη διατομή.

Καθένας μπορεί να κατέβει σε μορφή XLSX ή CSV και να εκτυπωθεί με το κοινό πλαίσιο σχεδίου (βλ. το κεφάλαιο Εκτύπωση, πακέτο μελέτης και DXF).